Instynkty na celowniku

I. Instynkty i ich kulturowa nadbudowa Sun Zi w swojej słynnej Sztuce wojny pisał: „najlepszym rodzajem wojny jest uderzenie na zamysły oraz plany przeciwnika”. W chińskiej kulturze ta fraza zlała się z inną maksymą − „najlepszą metodą jest zaatakować umysł przeciwnika”. Wokół i obok obu maksym ewoluowała chińska, albo lepiej − wschodnioazjatycka filozofia prowadzenia konfliktów. […]

Orde Wingate w Palestynie (Wingate cz. 1)

Orde Wingate był postacią nieszablonową i bez wątpienia daleką od zdrowych zmysłów, mówiąc delikatnie, a ekscentryczną – zachowując nadal przyjazny ton oceny.  Natura i wychowanie… Wingate miał obsesję w kwestii Starego Testamentu. Traktował go jako literalny zapis historii politycznej narodu żydowskiego. W jego pismach, listach, a nawet raportach dla przełożonych roiło się od pełnych patosu […]

Mistrz wojny partyzanckiej Orde Wingate, cz. 3 – Birma

Wiele z tego co [Wingate] postulował strategicznie, operacyjnie i taktycznie było błedem, a część z tego była zwykłym nonsensem. – gen.  Julian Thompson Operacją która przyniosła mu największą sławę było dowodzenie Long Range Penetration Group w Birmie. Były to oddziały w sile brygady, operujące na głębokich tyłach Japończyków. Taktyka Wingate’a opierała się na doświadczeniu z […]

„Bo ryba była za słona” (kapitan Cook I)

Dzieje świata to gigantyczny lewiatan utkany z przypadków i czynów bohaterów. Trudno na niego wpłynąć jeśli chcieć robić to z rozmysłem. Jednak z perspektywy czasu okazuje się, że o tym jak wygląda mapa polityczna decyduje coś wręcz śmiesznie błahego. Jeden z takich przypadków zdarzył się w XVI wieku, a miejscem, gdzie przysłowiowe „wszystko” się zaczęło, […]

Bitwa o Chartum 1898 (Powstanie Mahdiego część II)

Heroiczna śmierć Gordona wywołała w Anglii gigantyczną burzę. Premier Gladstone, wcześniej nazywany Great Old Man – GOM, doczekał się innego przezwiska – MOG (Murder of Gordon). Staruszek przetrwał najgorszy okres i doczekał chwili, gdy opinia publiczna powoli skierowała uwagę w inne strony. Ale takie burze zostają w kościach, a raczej w ludzkiej pamięci. Legenda Gordona, choć […]

Charles Gordon w Chartumie (Powstanie Mahdiego część I)

Tło – Brytyjska droga do Indii Na początku XIX wieku podróż statkiem z Anglii do Indii trwała 3 miesiące. Jako że szlak morski dookoła afryki był dobrze znany i strzeżony, Brytyjczycy nie widzieli potrzeby w ustanowieniu krótszej drogi przez Egipt. Z konieczności musiałaby ona biec lądem – byłaby więc narażona na liczne niewiadome i nieprzewidywalne, […]

Bezwzględny, machiaweliczny, podstępny, wyniosły… Cao Cao

Cao Cao 曹操 Bezwzględny, machiaweliczny, podstępny, wyniosły… … wojownik, mąż stanu, uzurpator, poeta… obok Zhuge Lianga jest bodaj najbardziej rozpoznawaną przez Chińczyków postacią z chińskiej późnej starożytności. Początkowo jako szara eminencja a potem zupełnie jawnie prowadził skomplikowaną grę mającą zabrać władzę cesarską z rąk upadającej ostatecznie dynastii Han. Jego planom na przeszkodzie staneły inne postacie, […]

Sędzia Bao Zheng – chiński ideał sprawiedliwości i przenikliwości

Sędzia Bao Zheng 包拯 Chiński symbol sprawiedliwości Sędzia Bao Zheng znany jest powszechnie jako książę Bao – Baogong. Był to urzędnik żyjący w czasach Dynastii Song, a dokładnie 999-1062. Baogong został „kanonizowany” i stał się dla Chińczyków synonimem prawości i sprawiedliwości. Sędzia jest bohaterem licznych oper powstałych w czasach dynastii Yuan. Przykładowe opowieści: Większość opowieści […]

Gotowi na śmierć fanatycy (1)

Rozmaici myśliciele podjęli wiele prób określenia co pcha człowieka do działania i zidentyfikowania czynników ograniczających tzw. wolną wolę. 1. Człowiek kierowany jest zwierzęcymi popędami. 2. Człowiek kształtowany jest przez środowisko (behawioryzm) 3. Człowiek poszukuje znaczenia swojego życia Oto krótkie podsumowania tych trzech podejść: Ponadczasowego wglądu w motywację człowieka daje książka True Believer, której autorem jest […]

Miejskie i wiejskie życie w Chinach epoki Song

Miejskie i wiejskie życie w Chinach epoki Song 1. Chiński model administracji Chińska metoda zarządzania i rządzenia w wielu aspektach różni się od tej wykształconej w średniowiecznej Europie. Pierwszą i najważniejszą różnicą jest to, że w Chinach epoki Song nie ma rozróżnienia na wsi i miast. Ten sam administrator został regulujące zarówno miasta i wsie […]